Nöbetçi Eczaneler
Hızla akan hayatın içinde yoğun ve yıpratıcı iş ortamlarının düşürdüğü fiziki kondisyonlar ve psikolojik yorgunluklar, keyifli tatillerle huzura ve mutluluğa dönüşür. Özellikle çocuklar, okul süreçlerini yaz tatilleri hayalleri ile geçirirler. Ekonomik durumu iyi olan aileler, kendi yazlıkları veya sahil otellerinde keyifli lüks tatiller yaparken; orta halli kalabalık aileler, günlük kiralık yazlıklarda kısa konaklamalarla tatil ihtiyaçlarını gideriyorlar.
Yüksek enflasyona endeksli artan otel fiyatları, yazlık evlere talebi arttıran en önemli nedenlerden birincisi olarak nitelendirilebilir. Bununla birlikte ihtiyaç fazlası olan ve sezon boyunca kullanılamayan yazlıklar, boş dönemlerinde iyi bir gelir kapısı olarak görülmektedir. Bu ve benzer sebeplerden dolayı yazlık evlerin kiralanması, turizmde yeni bir süreç başlamasına sebep olmuştur. Son 10 yılda bu süreç öyle hızlı gelişti ki kiralanan yazlık evlerin yatak kapasitesi, otellerin yatak kapasitesinin yüzde 20 oranına ulaştı. Vergi için gelir bildirimlerinin ve güvenlik amaçlı kimlik bildirimlerinin yapılmadığı bu yapı, devlette hem güvenlik hem de gelir kaybı sorunu yaşatıyor. Bu durum, sektörde otellere karşı haksız rekabet ortamını oluşturuyor.
Konuyu değerlendiren Kültür ve Turizm Bakanlığı, oluşan denetimsiz ve vergisiz konaklama sistemini sonlandırıp, kayıt altına almak için girişimlerde bulundu. Konutların 100 günden kısa sürelerde turizm amaçlı kullanılmasını düzenleyen 7464 Sayılı Kanun kapsamının içeriğini güncelleyerek 25 Ekim 2023 tarihinde yayınladı. İlgili kanun hakkında İl Turizm Müdürlükleri bilgilendirme toplantıları düzenledi ve bu tarz kullanılacak konutlar hakkında konut sahiplerini ve bu konutları kiralayan emlakçı ve acentecileri belgelendirme başvuruları ve denetimler hakkında bilgilendirdi. Bu süreçten sonra turizm amaçlı kısa süreli kiralanacak konutların yasal izin başvuruları ve denetimleri başladı.
KANUN, TAPULU VE İSKANLI KONUT SAHİPLERİNE AVANTAJ SAĞLIYOR
İlgili kanuna göre konut sahipleri, yetkilendirilmiş turizm acenteleri ve konut işletme firmaları, yasal belgeleme için başvuru yapabiliyor. Birden çok kullanımlı konutlarda diğer konut sahiplerinden muvaffakatmane alınması, zorunlu maddeler arasında yer alıyor. Ayrıca çoklu kullanımlı konutlarda belgelenecek birim sayısının, toplam pay sayısının yüzde 25’ini aşmaması gerekiyor. Kiralık alan sayısı toplam bağımsız alan sayısının yüzde 25’i aşan konutlarda ise sadece A grubu seyahat acenteleri işlem yapabilecek. Bu detaylar dahilinde başvuru prosedürü tamamladıktan sonra, Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından konutun turizm standartları uyumluluğu kontrolü yapılıyor. Bu süreci takiben verilen belge ile konut kısa süreli kiralama hakkına sahip oluyor ve giriş bölümüne plaket asılarak belgeli konut olarak tescilleniyor.
Bu kanuna göre ruhsatsız, iskansız, tapusuz olan konutlar, hiçbir şekilde kısa süreli turizm amaçlı kullanılamayacak. Bu konutların izinsiz kiralanmaları halinde, sahipleri yüksek ceza oranlarına maruz kalacaklar. Belge alamayacak nitelikli konutların sahipleri, mutlaka uzun süreli kiralama yöntemine göre konutlarını değerlendirmek zorunda kalacaklar. Bu durum, kısa süreli konutların yüksek getiri elde etmesi avantajını sağlarken, uzun periyotlu kiralanacak konutların daha ucuz kiralanmasına ve sahiplerine daha az getiri sağlamalarına sebep olacaktır.
Özellikle Bodrum, Marmaris, Fethiye, Kaş, Marmaris, Antalya, Alanya gibi bölgelerde yazlık konut sahibi yabancılar, ortalama 15 günlük tatillerinde konutlarını kendileri kullanıp, diğer zamanlarda kendi ülkelerinden akrabaları veya tanıdıklarına kiralayarak konutlarından yüksek kazanç elde ediyorlardı. Bu uygulama sonrasında belgelendirme sürecine girmeyen yabancılar, konutlarını boş dönemlerinde kiralama yapamayacaklar. Bu durum, yabancıların sahip olduğu konutları satmalarına sebep olabilir. Finansal sıkışıklıkların yaşandığı, emlak satışlarının sakin olduğu bu dönemde yabancıların konut satışlarının artması, Türklere avantajlı yazlık satın alma imkanları doğuracaktır.
DENETİMLER ARTTIRILDI VE YÜKSEK CEZALAR UYGULANMAYA BAŞLADI
Belgesiz olarak kiralanan konutlar ve yazlıklarda yüksek cezai yaptırımlar uygulanıyor. İlk denetlemelerde usulsüz kiralamalar için konut başına 100.000 TL cezalar uygulanmaya başladı. İlk cezadan sonra konut sahibine 15 gün belge alma süresi veriliyor. Konut sahibinin belge almadan yapacağı ikinci ve üçüncü ihlallerde ceza oranı ise 500.000 TL. Dördüncü ihlal sonrasında ceza oranı 1 milyon TL rakamına ulaşmakta. Aynı ceza oranları, konutta uzun süreli kiracı olup da üçüncü şahıslara kiralama yapanlara ve bu kiralamalara aracılık eden kişi ve kuruluşlara da uygulanmakta. Konutların denetim yetkisi, Kültür ve Turizm Bakanlığı ile birlikte Valilikler tarafından yetkilendirişmiş birimler tarafından da yapılmakta. Uygulamanın ilk defa yaşanacağı 2024 yılı yaz aylarında vatandaşların eski alışkanlıklarını unutup, yeni süreç hakkında bilgi edinmeleri, kendilerine yazlık konutlarda avantajlı tatil yapmalarının kapılarını açacaktır. Özellikle kısa süreli kiralamalar yerine birbirini tanıyan ailelerin, farklı periyotlarda tatil yapacak olsalar bile kira sözleşmesine tüm konaklayacak kişilerin isimlerini yazdırarak uzun süreli kira sözleşmeleri yapmaları oldukça avantajlı olacaktır.