Gelin bir ufuk turu yapalım. Önümüzdeki otuz yılın sonunda kentler çok farklı bir konumda olacaklar. Kentler, kentlerden yönetilecek. Hesap sormak kolaylaşacak. Hesap verebilirlik, kararların adil ve akılcı olmasını sağlayacak. Planlamalar esnek olacak.
Bu nasıl olacak?
Değişimin 2050’deki -geçici- durağının, şirketleşmiş kentler olacağını öngörüyoruz. Büyük bir güce ulaşan, kitleselleşen ve tam demokrasi ile yönetilen dev şirketler, kentlerin kaderini üstlenecek. Siyasi aklın yerini ekonomik-ekolojik akıl alacak.
Kent Yatırım Ortaklığı
Kentte yaşayan herkesin ortak olabileceği bir kent ortaklığı, 2050’lerin temel yönetim merkezi olacak. Kent Yatırım Ortaklığı’nın genel kurulu, kentin meclisi işlevini de yerine getirecek. Ortaklığın departmanları, bugünkü bakanlıklara benzer bir yapı olacak. Ekonomi, siyaset, kültür, sosyal yaşam, spor ve sanat, bu ortaklığın temel etkinlik alanlarına dönüşecek. Ekonominin sağladığı varlıklar ve kaynaklar, kent yurttaşlarının ortak iradesi ile bu alanlara yönlendirilecek. Her şey kentin, bilimde, sanatta, sporda, kültürde, sağlıkta ilerlemesi için değerlendirilecek. Bilim, sanat ve kültür, kaynaklardan en yüksek payı alacak.
Herkes nasıl ortak olacak?
2050 yılında özel mülkiyetin önemi büyük ölçüde azalacak. Bir yatırım yapmak, bunu büyütmek ve rakiplerin önüne geçmek hırsının demode olacağı da söylenebilir. İnsanları motive eden temel amaçlar arasında bir işletme kurup, bunu büyütmek için çılgınca çalışmak olmayacak. İnsanlar hayatın her anından keyif almak dururken, her dakikalarını işletmeyi büyütmek için tüketme eğiliminden uzaklaşacak.
Kent Yatırım Ortaklığı
Beyin gücü- Sanat- Ekonomi – Spor – Kültür – Sağlık – Eğitim – Doğa – Marka değeri… Kent Yatırım Ortaklığı’nın sermayesi, bu alanlarda yaratılan ya da var olan değerlerden oluşacak. Şu başlıklar altında somutlaştıralım:
- O kentin toplam beyin gücü, yaratıcı sermayesi.
- O kentin sanat alanındaki envanteri.
- Ekonomideki bütün yatırımları, varlıkları.
- Spor alanındaki bütün varlıkları, kulüpleri, spor alanları, sporda kazanılmış bütün başarıların sağladığı popülarite, kupalar, spor alanında değer üreten her şey.
- Kentin bütün kültür varlıkları, tarihsel mirası, arkeolojik değeri.
- Kent yurttaşlarının yararlandığı bütün sağlık hizmetleri, bu hizmetlere ulaşım kolaylığı ve terapi/tedavi sürelerindeki kısalık.
- Kentin eğitim gücü, bu alandaki bütün rasyonel yatırımları, uygulanan modern yöntemler ve bunların ekonomik değeri.
- Kentin üzerinde konumlandığı doğal çevre, kenti saran doğa, su kaynakları, kent havasının ve çevresinin temizliği, sağlıklı olma kat sayısı.
- Kentin iyi yönetilmekten, yarattığı zenginlikten, başarılarından sağladığı marka değeri.
Bütün bu varlıklar, bir sanal ölçü birimi üzerinden hesaplanacak. Her bir varlığın, belirli bir sanal değeri olacak. Bu ölçü birimine göre toplanacak sanal değer, Kent Yatırım Ortaklığı’nın sermayesi olacak. Bu sermaye, kentin toplam varlığı olarak kabul edilecek.
2050 – Birleşmiş Milletler bir Kentler Borsası kuracak
Kentler, yukarıda verilen varlıklar üzerinden hesaplanmış toplam değerleri ile borsaya kote edilecek. Her bir kentin, borsa işleyişine ve talebe göre belirlenmiş hisse senetleri olacak. Hisse senetlerinin değeri, sanal bir ödeme birimi üzerinden belirlenecek. İsteyen herkes, bu senetleri alıp satabilecek. Bu borsa; ekonomi, sanat siyaset, kültür, spor, bilim gibi alanlardan seçilmiş kurullar tarafından ve objektif kriterlere göre yönetilecek.
Herkes ve her kurum ortak olabilecek
Bu ortaklık, her bireye ve her kuruma açık olacak. Kent demokrasisi de buradan güç alacak. Bu hisse senetlerinin, zenginleşme ya da otorite kurma aracı olmaması için kurallar ve sınırlamalar getirilecek. Geleceğe dönük bir proje, bir bilimsel eser, bir sanat eseri, menkul değerler, taşınmaz varlıklar, teknoloji alanında bir start up, sportif bir başarının belgesi, tarımsal üretim, sanayi varlıkları, diploma… Kısaca her varlık, belirli bir ölçü üzerinden hesaplanarak bu yatırım ortaklığına katılmak için geçerli olacak. İnsanlar, bu varlıklar ile hisse senedi alabilecekler.
Bu borsa kentleri terbiye edecek
Kentlerin her bir bireyi, toplam değerin düşmemesi için sorumluluk üstlenecek. Herkes, kentin fahri müfettişi olarak denetim görevini yerine getirecek. Hisselerin küresel borsadaki değerinin düşmemesi için kent nüfusu seferberlik ilan edecek. Saygı, sevgi, şeffaflık, merhamet, estetik, iyilik, insanlık tarihinde hiç olmadığı kadar önem kazanacak. Ekonomik başarı için hayatın bütün alanları disipline edilecek. Kentler hiç olmadığı kadar temiz, düzenli, huzurlu olacak.
2050 – Kentler ve Turizm
Kentlerin borsadaki performansı, turizmde alacağı talebi ve küresel ilgiyi de etkileyecek. İnsanlar tatil ve seyahat için destinasyon seçerken, borsadaki hisse senetlerinin değerlerini dikkate alacaklar. Hisse senetleri çok değerli olan kentler, talep patlaması yaşayacak. Değeri düşük kentler rağbet görmeyecek. Borsada dipte olan kentler, genel ilgi ve seyahat için de diplerde olacaklar. Küresel Kentler Borsası’ndaki performans, kentlere olan yatırım ilgisini de etkileyecek. Küresel sermaye, borsa performansı yüksek olan kentlere kayacak. Bu kentlerin eğitim, sağlık, kültür, sanat, spor hayatı zirve yapacak.
Zenginlik tabana yayılacak
Herkes seyahat etmek ve tatile çıkmak için imkan ve zaman bulabilecek. Tıpkı bugünkü yıldızlama yöntemi gibi kentler de performanslarına göre sıralanacak. Kentlerin turizmdeki değeri, bu performansa göre belirlenecek. Konaklama, gastronomi, sinema, tiyatro, müze ve bütün etkinliklerin fiyatları da bundan etkilenecek. Etiğe, estetiğe, hakkaniyete, iyiliğe, güzelliğe, saygıya, dürüstlüğe önem veren kentler zenginleşecek. Bunları kulak arkası yapan kentler tarihten silinecek.

