Nöbetçi Eczaneler
Son günlerde bazı ulusal basın organlarında, çözümün değil de sorunun bir parçası olan kişilerce Bodrum turizmi hakkında yayımlanan haberleri sektör olarak dikkatle takip ediyoruz. “Oteller boş kaldı”, “Sezon sonunda iflas dalgası gelebilir”, “Bodrum alarm veriyor” gibi başlıklar, ilk bakışta dikkat çekici olabilir. Ancak bir destinasyon hakkında böylesine ağır sonuçlar içeren değerlendirmeler yapılırken, öncelikle şu soruların cevaplanması gerekir: Bu analiz hangi resmi verilerle desteklenmektedir? Kaç otelin finansal performansı incelenmiştir? Bodrum’un tamamını temsil etmekte midir? Yoksa birkaç işletmenin yaşadığı zorluklar, bütün destinasyonun genel tablosu gibi mi sunulmaktadır?
Kamuoyunu bu denli etkileyen iddiaların hangi verilere, hangi bilimsel yöntemlere ve hangi kapsamlı saha araştırmalarına dayandığını sorgulamak, bir turizm şehri olarak hepimizin sorumluluğudur. Herkesin malumudur ki bu sene de hiç kimse turizm sektörünün kolay bir dönemden geçtiğini iddia etmiyor. Artan işletme maliyetleri, finansmana erişim zorlukları, enflasyon, kur dengesi, jeopolitik gelişmeler ve değişen tüketici davranışları, sektörün tamamını etkiliyor. Bu gerçekleri görmezden gelmek doğru olmadığı gibi, bu sorunlardan hareketle Türkiye’nin en güçlü turizm markalarından biri olan Bodrum’u topyekûn başarısızlık hikâyesi olarak sunmak da aynı derecede yanlıştır.
Bodrum, sadece otellerden ibaret değildir; binlerce çalışanı, yüzlerce restoranı, seyahat acentesi, teknecisi, esnafı, üreticisi, sanatçısı ve turizmden geçimini sağlayan on binlerce insanıyla, yaşayan dev bir ekonomik ve sosyal ekosistemdir. Bu nedenle kullanılan her kelime yalnızca bir işletmeyi değil, Bodrum’un uluslararası marka değerini de etkiler. Bugün Londra’daki, Berlin’deki ya da Moskova’daki bir misafir de Türkiye’de çıkan haberleri okuyabiliyor. Biz dünyanın dört bir yanında Bodrum’u anlatmaya çalışırken, içeriden sürekli umutsuzluk üreten söylemler geliştirmek kime, ne kazandırmaktadır?
Asıl üzerinde durulması gereken konu, tam da budur. Böyle haberler gerçekten sektöre çözüm mü üretiyor, yoksa yalnızca sansasyon oluşturuyor? Turizm, güven üzerine kurulu bir sektördür. Güven ise yıllarca emek verilerek oluşturulur. Yatırımcı da finans merkezleri de turist de bu güveni seçer; ancak bir destinasyon, birkaç sorumsuz başlıkla zedelenebilir.
Sürecin daha da dikkat çekici olan ise bu tarz söylemlerin artık bir alışkanlık hâline gelmiş olmasıdır. Neredeyse her yıl sezon başında, sezon ortasında ve sezon sonunda benzer açıklamalar yapılmakta; Bodrum’un kötüye gittiği, sezonun bittiği, otellerin boş kaldığı yönünde aynı söylemler tekrar edilmektedir. Buna rağmen Bodrum, her yıl milyonlarca misafiri ağırlamaya, dünyanın en önemli destinasyonları arasında yer almaya ve ülke ekonomisine milyarlarca liralık katkı sağlamaya devam etmektedir. Eğer yıllardır çizilen bu karamsar tablo eksiksiz doğru olsaydı, Bodrum bugün hâlâ dünyanın en çok talep gören destinasyonlarından biri olabilir miydi?
Elbette her işletmenin performansı aynı değildir. Bazı oteller beklentilerinin altında kalabilir, bazıları hedeflerini aşabilir. Turizm zaten tek tip bir sektör değildir; konum, hedef pazar, fiyat politikası, hizmet kalitesi, satış kanalları ve yönetim stratejileri, aynı destinasyon içerisinde bile çok farklı sonuçlar doğurabilir. Bu nedenle birkaç örnek üzerinden bütün Bodrum’u değerlendirmek, hem sektöre hem de kamuoyuna karşı haksızlıktır.
Dahası, “26 bin tesisin 20 bini satılık” ya da “Sezon sonunda ciddi iflaslar yaşanacak” gibi son derece ağır iddiaların mutlaka somut ve doğrulanabilir verilerle desteklenmesi gerekir. Böyle bir tablo gerçekten varsa, bunun resmi kaynakları nelerdir? Hangi kurum tarafından hazırlanmıştır? Hangi araştırma bunu ortaya koymaktadır? Kamuoyu, bu soruların cevabını bilmek istemektedir. Çünkü kanaat ile veri aynı şey değildir. Tahmin ile analiz de aynı değildir. Madem ki böyle bir detay verilmekte, sürecin buraya gelen durumu da konuşulmalı, her gün işletme üstüne işletme eklenen konu da gündemde olmalıdır.
Turizm sektörünün bugün ihtiyacı olan şey korku dili değil, çözüm dilidir. Sorunlarımızı elbette konuşacağız. Finansman sorununu da konuşacağız, maliyet baskısını da konuşacağız, rekabeti de konuşacağız. Ancak bunu kendi destinasyonumuzun marka değerine zarar vererek değil; ortak akıl, ortak sorumluluk ve ortak çözüm anlayışıyla yapmak zorundayız.
Bodrum hiç kimsenin güzellemesiyle büyümediği gibi, hiç kimsenin karamsar açıklamalarıyla da küçülmez. Bu destinasyonun gerçek değerini belirleyecek olan birkaç manşet değil; burada tatil yapan milyonlarca misafirin yaşadığı deneyim, memnuniyeti ve yeniden gelme isteğidir. Çünkü turizmde en güçlü reklam ne bir gazete haberi ne de bir televizyon açıklamasıdır. En güçlü reklam, mutlu ayrılan bir misafirin bir sonraki yıl yeniden Bodrum’u tercih etmesidir.
Eleştiriye her zaman ihtiyaç vardır. Ancak eleştiri; umut üretmeli, çözüm önermeli ve veriye dayanmalıdır. Aksi hâlde sektörün en önemli markalarından birini sürekli kriz başlıklarıyla anmak, yalnızca Bodrum’a değil, Türkiye turizmine de zarar verir. Bu yaklaşımın kabul edilebilir olduğunu düşünmüyorum. Bodrum, günü kurtaracak manşetlerin değil; yıllardır oluşturduğu güvenin, kalitesinin ve misafirlerinin vereceği kararın üzerinde yükselen bir destinasyondur. Bunu değiştirecek olan da birkaç sansasyonel başlık değil, sahadaki gerçekler olacaktır.
Yiğit GİRGİN
Profesyonel Otel Yöneticileri Derneği (POYD) Bodrum Temsilcisi