Nöbetçi Eczaneler
Müzik prodüksiyonu ve müzik üretiminde, özellikle teknolojik ürünlerin de dahil olmasıyla beraber İngilizce birçok terim kullanılmaya başlandı. Bunların bazılarının birebir Türkçe karşılığı olsa da çoğunu örneklerle ve açıklamalarla detaylandırmadan doğru bir şekilde yerelleştirmek pek mümkün olmayabilir.
Müzik üretiminde yer alan mix mastering gibi alanlarda uzmanlık geliştiren sektör temsilcileri için iletişimi ve bilgi dağarcığını geliştirmek için müzik terimlerini kavramak önemli olabilir. Bir yandan da çeşitli yabancı uygulamaları kullanırken verimlilik artabilir.
Bu yazıda neden İngilizce müzik terimlerinin bu kadar çok kullanıldığını ve bu küresel stüdyo dilinin nasıl bir terminoloji ortaya çıkardığını keşfedebilirsiniz. Ayrıca sıklıkla kullanılan özellikle mix mastering’de karşınıza çıkabilecek bazı terimlere de yer veriliyor.
Müzikte Küresel Stüdyo Dili: İngilizce
Aslında müzik üretiminde ve stüdyo ekipmanlarıyla ilgili daha çok İngilizce terim ve kısaltmayla karşılaşmanın sebebi üretimin ve teknolojik ürünlerin global bir dağıtım hedefiyle İngilizce kurgulanması olarak gösterilebilir. Birçok bahsedilen ürün ve ekipman özelliği ve türü yerelleştirilmediği için ve bunlarla ilgili üretilen eğitim materyalleri ve rehberler de İngilizce dilinde olduğu için İngilizce terminoloji daha sık kullanılıyor.
DAW, plugin gibi müzik üretimi ve mix mastering alanlarında olmazsa olmaz olarak görülen bazı terimler örnek gösterilebilir. Bu terimlerin Türkçe karşılıklarına ve Türkçe olarak müzik terimlerinin açıklamalarına ulaşmak da mümkün. Yine sektörde İngilizce olarak kullanılmaya devam edilse de müzik terimleri sözlüğü kullanarak çeşitli terimlerin açıklamalarını ve kullanım alanlarını keşfedebilirsiniz.
Mix Mastering Süreçlerinizi Kolaylaştırabilecek 5 Müzik Terimi
Miks ve mastering işlemlerini gerçekleştirirken birçok müzik terimi ile karşılaşabilirsiniz. Kullanılan uygulamaların ve işlevlerinin tam olarak neyi ifade ettiğini ve neye faydalı olabileceğini anlamak müzik sektöründeki profesyoneller için oldukça önemli.
Özellikle mix ve mastering’de karşınıza çıkabilecek bu 5 müzik terimlerini aşağıda bulabilirsiniz.
1. LUFS (Loudness Unit Full Scale) – Tam Ölçeğe Göre Ses Yüksekliği Birimleri
LUFS terimi müzik yayın platformları dışında ayrıca radyo, televizyon ve podcast’ler için de kullanılan, standart olarak kabul edilen ses yüksekliği ölçüm birimi olarak açıklanıyor.
Günümüzde ses yüksekliği ölçümü için modern bir standart olarak kabul edilen LUFS terimi bazı avantajlar sunuyor. En önemlilerinden biri ses seviyesi dışında ayrıca insan kulağının farklı frekansları öznel olarak nasıl algıladığını da hesaba katması olarak görülebilir.
Bu yükseklik ölçüm biriminin temel amacı ise müzik prodüksiyonu uzmanlarının ses seviyesini maksimuma çıkarmak yerine daha tutarlı bir sonucu hedeflemesi. Yani dinamik aralık ve ses kalitesine odaklanmaları. Bu sayede dinleyiciler için dengeli ve keyifli bir deneyim yaşama fırsatı oluşuyor.
2. Headroom – Boşluk Payı
Headroom terimi bir ses sisteminin bozulma oluşmadan önce ulaşabileceği muhtemel maksimum ses seviyesini ifade ediyor. İyi bir headroom için sesin kayıt ortamlarının ses yüksekliği sınırının altında güvenli bir şekilde tutulmasını sağlar. Bu sayede sert bozulmaları önler.
Miksajda da kaliteyi artırabilir. Bu sırada netlik, ayrım ve genişlik artışı gerçekleştirir.
Mastering mühendisleri headroom kullanımına daha çok ihtiyaç duyar. Şarkının seviyesini istemedikleri efektler oluşmadan daha düzgün bir şekilde işemek ve yükseltmek için yeterli boşluk payına yani headroom’a ihtiyaç duyarlar. Bunun aksi durumda yetersiz boşluk payı olursa mix kısılır, mevcut bit derinliği azalır ve nicemleme de bozulabilir.
3. Dithering – Titreşimleme
Dithering, bit derinliği azaltıldığında dijital ses sinyalinde ortaya çıkan bozulmayı azaltmayı amaçlayarak kasıtlı bir şekilde gürültü eklenmesini sağlıyor. Bu süreçte sesi yumuşatmak ve nicemleme hatalarını daha az fark edilir hale getirmek amaçlanır.
Titreşimleme olarak da ifade edilen bu terim tüm ses dosyasına az miktarda rastgele gürültü ekler. Ayrıca nicemlemeden kaynaklanan sinyale bağlı bozulmanın da algısal olarak fark edilebilirliğini azaltır. Bunun dışında ayrıca bit deirinliğinin azalmasıyla sert duyulabilecek geçişlerin yumuşatılmasına ve dinamik aralığın korunmasına da yol açar.
4. Limiter – Sınırlayıcı, Limitleyici
Ses işleme aracı olarak kabul edilen limitleyici ses sinyallerinin ayarlanan desibel seviyesini aşmasını önler. Dinamik aralığı azaltır, mix içerisinde ses seviyesi farkını azaltır. Bir yandan kompresör olarak da çalışır. Ancak en büyük fark olarak limitleyici sonsuz bir oranla hiçbir sinyalin geçemeyeceği bir üst sınır belirler.
5. Plugin – Eklenti
Kapsamlı bir uygulamanın veya programın daha hızlı veya çeşitli özelliklerle çalışmasını mümkün kılan küçük çağlı bilgisayar programlarına plugin deniliyor. Çeşitli formatlarda bulunabiliyor. Müzik üretiminde kullanılan eklentiler sesin işlenmesi ve oluşturulması gibi temel işlevleri gerçekleştirmeye odaklanıyor.
Müzik Terimleri Terminolojisi Kimler için Avantajlı?
Müzik sektöründe mix ve mastering veya müzik prodüksiyonunun herhangi bir aşamasında görev alan profesyoneller müzik terimlerinden yararlanabilir. Günlük hayatlarında kullandıkları bu terimleri daha iyi benimseyerek müzik sektöründe iletişim kurarken veya teknolojik ürünleri kullanırken faydalanabilirler.